Monday, 19 July 2010

Elektriese karklets

Hierdie stuk het op 17 Julie 2010 in Beeld verskyn as "Spitfire-klank vir jou kar". Snaakse opskrif, siende dat Spitfires nie genoem word nie.

Elektriese motorkarre raak deesdae blitsverkopers danksy Al Gore se An Inconvenient Truth – dis nou sy ongemaklikheid oor aardverwarming en nie oor die masseuse wat hom beskuldig het dat hy haar seksueel geteister het nie.

Gore se prediking? Beveg koolstofdioksied. Red die planeet. Ry elektries.

Ek het nou egter ʼn skok vir elke petrolkop: Die wêreld se eerste amptelike landspoedrekord is in ʼn elektriese voertuig aangeteken deur die Franse renjaer Graaf Gaston de Chasseloup-Laubat toe hy 63 kilometer per uur in 1898 behaal het.

En daardie elektriese spoed het sedertdien versnel.

As jy nie ’n petrolkop is nie, maar wel ’n kragpropkop met so R1 miljoen in jou beursie, kan jy deesdae een van die oud-Pretorianer Elon Musk se elektriese Tesla Roadster-sportmotors koop en die planeet teen ’n spoed van meer as 209 km/h red.

Joegaai.

Oeps.

Ongelukkig versnel ’n elektriese sportmotor met die ekstatiese brulklank van ’n battery-aangedrewe rolstoel op pad na die eetsaal van ’n ouetehuis. Jannie Jaagduiwel is skielik Soetjiese Sarel.

Selfs hibriede petrol-elektriese voertuie het die probleem dat hulle voetgangers geluidloos bekruip voordat die petrolenjin inskop.

Hier in die Engelse platteland is daar dikwels perderuiters in die lanings en die klop van my petrolenjin is die beste verdediging teen ’n perdehoef deur my voorruit.

Glo my, as jy teen ’n rolstoelgeruis ’n perd van agter af bekruip, kan jy net sowel ’n krokodil se stert kielie.

Op ’n ernstiger trant, blindes kan nie hierdie geruislose verkeer hoor nie.

En ’n kind wat agter so ’n voertuig speel, is in doodsgevaar van ’n geruislose truratbeweging.

Die oplossing? Nagemaakte klank.

Die Lightning GT, die eerste Britse elektriese sportmotor, kom nou op die mark met ’n “geprogrammeerde eksterne klankgenerator” – ontwerpertaal vir luidsprekers.

Lotus doen dieselfde met elektroniese toeterklanke vir trurat en ’n reeks ander versnellingsklanke – sessilinder-, agtsilinder-, V12- en futuristiese ruimteskipgeluide. Soetjiese Sarel word Luke Skywalker.

Die Nissan Leaf sal in Maart volgende jaar op die mark wees met ’n sagte huilenjin wat in volume met die spoed sal fluktueer.

Jy kan selfs ’n Tesla met V8-klank aanskaf.

Is dit nie ironies nie dat klankbesoedeling nou die onbedoelde gevolg van die bekamping van lugbesoedeling is?

En klankprodukte is besig om te groei. Motorgeluide kan nou selfs soos selfone se luitone afgelaai word.

Jannie Jaagduiwel kan nou klink soos ’n Harley-Davidson-motorfiets, ’n spuitvliegtuig, ’n F1-renmotor of ’n Lamborghini, terwyl Natasha Natuurkind soos ’n swerm voëls kan klink as sy wil!

Japan is sover die enigste land met regeringsriglyne dat elektriese motors soos regte motors moet klink, maar elders is daar baie geleenthede vir pasgemaakte pretgeluide.

Ek kan aan ’n paar nuwe produkte dink:

Die Wêreldbeker: Die gezoem van 20 000 vuvuzelas met ’n fluitjie wat blaas by elke rooi verkeerslig en, wanneer jy jou garage inry, ’n bulderende stem wat “Laduma!” skree.

Die Malema: ’n Meesleurende lied met die woorde “bots teen ’n Boer, bots teen ’n Boer.”

Die Vastrapwiele: Luidsprekers by drie wiele vir ’n konsertina, ’n trekklavier en ’n bekfluitjie, met ’n stem wat oor die vierde luidspreker by die wegtrek “Balke toe!” skree en dan half-vals “Ou ryperd, ons ry die pad tesame” sing.

Die Zuma: Morgan Freeman repeteer die laaste dialoog van die fliek Love Story: “Love means never having to say you’re sorry.”

Die Victor Matfield: Onverstaanbare kodes word uitgeroep. Vyf-vier-sewe! Een-tien-drie!

Hierdie produk kan gekombineer word met Die holrug geryde uitdrukking: Verskeie rugbykapteins praat van “punt in tyd” en “gee alle krediet aan hul teenstanders”, waarna hulle voetgangers verseker dat hulle die beste voetgangers in die wêreld is en dat dit ’n eer is om by hulle verby te ry.

Die Swetskletser: ’n Zef, met ’n woordeskat wat by F op die alfabet vasgehaak het, floek foetgangers luidkeels vanaf fier wiele en kners sy tande wanneer die voertuig tot stilstand kom.

Elektriese karklets is ons voorland.